Na czym polega metoda EMDR?
Podstawą terapii EMDR jest założenie, że trudne doświadczenia, szczególnie te o charakterze traumatycznym, mogą zakłócać naturalny proces przetwarzania informacji przez mózg. Wspomnienia, które nie zostały właściwie przetworzone, pozostają niejako zamrożone: wywołują silne emocje, napięcie w ciele lub nawracające obrazy, nawet gdy sytuacja zagrożenia już dawno minęła.
Metoda EMDR uruchamia ten zablokowany proces poprzez stymulację bilateralną, czyli naprzemienne pobudzanie obu półkul mózgu. Najczęściej odbywa się to za pomocą ruchów gałek ocznych: klient śledzi wzrokiem poruszający się bodziec (dłoń terapeuty, wskaźnik lub ekran), jednocześnie skupiając się na trudnym wspomnieniu. Stymulacja może też mieć formę naprzemiennych dźwięków lub delikatnych dotknięć dłoni.
Ten mechanizm działa podobnie do tego, co naturalnie zachodzi podczas snu w fazie REM, gdy mózg porządkuje i integruje doświadczenia z minionego dnia. EMDR wspiera ten proces w warunkach terapeutycznych, w bezpiecznym i kontrolowanym środowisku, przy towarzyszeniu doświadczonego terapeuty.
Dla kogo jest terapia EMDR?
Terapia EMDR jest wskazana przede wszystkim dla osób, które doświadczyły trudnych lub traumatycznych wydarzeń i czują, że nadal wpływają one na ich codzienne życie: na emocje, relacje, sposób reagowania na stres. Metoda ta sprawdza się zarówno w przypadku traumy jednorazowej, jak i traumy złożonej, narastającej przez wiele lat.
W INITUM terapia EMDR jest stosowana w pracy z osobami doświadczającymi:
- zaburzeń postraumatycznych (PTSD) po wypadkach, przemocy lub nagłych stratach
- silnych stanów lękowych, ataków paniki i fobii
- przewlekłego stresu i jego skutków psychosomatycznych
- depresji powiązanej z trudnymi doświadczeniami z przeszłości
- zaburzeń nastroju i osobowości
- trudności emocjonalnych zakorzenionych w doświadczeniach z dzieciństwa
Terapia EMDR skierowana jest do osób dorosłych, choć istnieją jej adaptacje przeznaczone dla dzieci i młodzieży. Decyzję o tym, czy EMDR jest właściwą metodą dla Ciebie, terapeuta podejmuje po wstępnej konsultacji i ocenie Twoich aktualnych potrzeb oraz gotowości do pracy z trudnym materiałem.
Jak wygląda sesja EMDR?
Terapia EMDR przebiega według ośmioetapowego protokołu. Pierwsze sesje poświęcone są na zebranie historii klienta, ustalenie celów terapii i przygotowanie zasobów, czyli technik radzenia sobie ze stresem i trudnymi emocjami, które będą wspierać Cię w trakcie całego procesu. Ten etap jest niezbędny i nie można go pominąć, bo bezpieczne przetwarzanie traumy wymaga solidnego fundamentu stabilności.
Właściwa praca z trudnym wspomnieniem zaczyna się dopiero wtedy, gdy terapeuta oceni, że jesteś na to gotowy. W fazie przetwarzania skupiasz się na wybranym wspomnieniu: jego obrazie, przekonaniu, które mu towarzyszy, i doznaniu w ciele, jednocześnie śledząc wzrokiem bodziec wskazywany przez terapeutę. Po każdej serii stymulacji dzielisz się tym, co się pojawiło: myślą, obrazem, odczuciem fizycznym. Terapeuta na bieżąco dostosowuje kierunek pracy do tego, co wyłania się w procesie.
Wiele osób opisuje, że w trakcie sesji wspomnienie stopniowo traci swój emocjonalny ładunek, staje się bardziej odległe, mniej natrętne. Nie chodzi o to, żeby zapomnieć o tym, co się wydarzyło. Chodzi o to, żeby mózg zintegrował to doświadczenie jako część przeszłości, która nie musi już wywoływać tak intensywnej reakcji w teraźniejszości.
Sesja trwa 50 minut. Po sesjach przetwarzania może pojawić się zmęczenie lub intensywne sny. To naturalna część procesu integracji, którą terapeuta omawia z Tobą na bieżąco.
Jakie są etapy terapii EMDR?
Protokół EMDR składa się z ośmiu faz. Nie odpowiadają one kolejnym spotkaniom: niektóre zajmują kilka sesji, inne kilka minut, a część powtarza się przy każdym przetwarzanym wspomnieniu.
- Wywiad i plan terapii. Terapeuta poznaje Twoją historię, aktualne trudności i zasoby, a potem razem ustalacie, z którymi wspomnieniami warto pracować.
- Przygotowanie. Wyjaśnienie, jak działa metoda, nauka technik stabilizacji, z których możesz korzystać na sesji i między spotkaniami, oraz ustalenie sygnału, którym w każdej chwili możesz zatrzymać pracę.
- Ocena. Wybór konkretnego wspomnienia i nazwanie jego elementów: obrazu, który je reprezentuje, trudnego przekonania o sobie, które się z nim łączy, przekonania, którym chcesz je zastąpić, a także emocji, odczuć w ciele i tego, jak bardzo wspomnienie jest dziś obciążające.
- Desensytyzacja. Przetwarzanie wspomnienia przy stymulacji bilateralnej, aż przestaje ono wywoływać silny niepokój.
- Instalacja. Wzmacnianie nowego, wspierającego przekonania o sobie, które zastępuje dawne, na przykład „jestem bezpieczny” zamiast „jestem w niebezpieczeństwie”.
- Skanowanie ciała. Sprawdzenie, czy przy myśli o wspomnieniu w ciele pozostaje napięcie, i dalsza praca nad nim.
- Zamknięcie. Domknięcie każdej sesji ćwiczeniami, które pomagają wrócić do równowagi, niezależnie od tego, czy praca nad wspomnieniem została zakończona.
- Ponowna ocena. Na początku kolejnego spotkania terapeuta sprawdza, co zmieniło się od ostatniej sesji, i decyduje o dalszych krokach.
Ile trwa terapia EMDR?
Liczba sesji zależy od charakteru trudności i indywidualnej historii klienta. W przypadku traumy jednorazowej, takiej jak wypadek, napad czy jednorazowa utrata, efekty bywają widoczne już po kilku spotkaniach. Terapia złożona, dotycząca wieloletnich doświadczeń lub wczesnodziecięcych relacji, wymaga zazwyczaj dłuższego procesu. Terapeuta regularnie omawia z Tobą postępy i dostosowuje plan do Twoich potrzeb.
Czy terapia EMDR jest skuteczna?
Terapia EMDR jest jedną z nielicznych metod psychoterapeutycznych, która uzyskała rekomendacje największych organizacji zdrowotnych na świecie. Skuteczność EMDR w leczeniu PTSD potwierdziły dziesiątki badań klinicznych prowadzonych przez kilkadziesiąt lat, a sama metoda jest rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) i Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (APA).
Badania wskazują, że EMDR może przynosić trwałe efekty w krótszym czasie niż wiele innych podejść terapeutycznych, szczególnie w pracy z dobrze zdefiniowaną traumą. Nie jest metodą uniwersalną i nie zastępuje psychoterapii długoterminowej tam, gdzie jest ona potrzebna. Jednak tam, gdzie jest wskazana, jej skuteczność jest dobrze udokumentowana i potwierdzona klinicznie.
Czy terapia EMDR ma skutki uboczne i przeciwwskazania?
EMDR jest uznawana za bezpieczną metodę, gdy prowadzi ją przeszkolony terapeuta. Przetwarzanie nie kończy się jednak razem z sesją i może trwać jeszcze przez kilka dni. W tym czasie mogą wracać wspomnienia, pojawiać się wyraziste sny, zmęczenie, chwilowo silniejsze emocje albo napięcie w ciele. Zwykle są przejściowe i warto o nich opowiedzieć na kolejnym spotkaniu, bo są wskazówką do dalszej pracy. Jeśli reakcje są bardzo silne, nie słabną albo nie czujesz się bezpiecznie, nie czekaj do następnej sesji: skontaktuj się z terapeutą, a w nagłej sytuacji zadzwoń pod numer 112. Właśnie dlatego tak ważna jest faza przygotowania: techniki stabilizacji, których uczysz się na początku, pomagają przejść przez ten czas spokojniej.
Nie ma jednej listy sytuacji, które na zawsze wykluczają EMDR. Są natomiast okoliczności, w których terapeuta szczególnie uważnie ocenia gotowość do przetwarzania wspomnień, wydłuża etap przygotowania albo najpierw proponuje inną formę pomocy, na przykład:
- ostry kryzys psychiczny, w tym myśli samobójcze, gdy pierwszeństwo ma zapewnienie bezpieczeństwa
- nasilone objawy dysocjacyjne
- czynne uzależnienie od alkoholu lub innych substancji
- zaburzenia psychotyczne w okresie zaostrzenia
Jeśli chorujesz neurologicznie, jesteś w ciąży albo przyjmujesz leki, powiedz o tym na konsultacji wstępnej, żeby terapeuta mógł dopasować sposób pracy. Przy problemach ze wzrokiem zamiast ruchów oczu można stosować stymulację dźwiękiem albo dotykiem. Wszystkie te kwestie omawiacie podczas konsultacji wstępnej, zanim zacznie się praca z trudnymi wspomnieniami.
Kto może prowadzić terapię EMDR?
EMDR to metoda stosowana w ramach psychoterapii, dlatego prowadzi ją specjalista zdrowia psychicznego, najczęściej psychoterapeuta, psycholog kliniczny albo lekarz psychiatra, który ukończył szkolenie w tej metodzie. Pełne szkolenie podstawowe składa się z dwóch poziomów akredytowanych przez EMDR Europe. Terapeuta, który ma już doświadczenie w pracy tą metodą i przeszedł weryfikację kompetencji, może uzyskać certyfikat praktyka EMDR (EMDR Europe Accredited Practitioner). Odrębną kwalifikacją jest certyfikat psychoterapeuty EMDR wydawany przez Polskie Towarzystwo Terapii EMDR: wymaga ukończenia pełnego szkolenia psychoterapeutycznego w podejściu EMDR i zdania egzaminu.
Wybierając terapeutę, możesz zapytać o ukończone szkolenie w EMDR, doświadczenie w pracy z traumą i o to, czy jego praca jest regularnie superwizowana. Więcej o terapii EMDR w INITUM przeczytasz na stronie terapii EMDR.
Ile kosztuje terapia EMDR?
Cena sesji terapii EMDR zależy od specjalisty, dlatego przed umówieniem wizyty warto ją potwierdzić telefonicznie lub mailowo. Ceny konsultacji i psychoterapii znajdziesz w cenniku INITUM. Koszt całej terapii zależy od liczby potrzebnych spotkań, którą terapeuta szacuje po konsultacji wstępnej i omawia z Tobą w trakcie pracy. Na prywatną terapię nie potrzebujesz skierowania.
EMDR a skutki przewlekłego stresu
Przewlekły stres, choć rzadziej kojarzony z traumą, może powodować podobne zmiany w sposobie przetwarzania informacji przez mózg. Długotrwałe napięcie, poczucie zagrożenia lub przeciążenie układu nerwowego prowadzą do utrwalenia wzorców reagowania, które z czasem stają się trudne do zmiany wyłącznie przez rozmowę lub zmianę myślenia.
INITUM specjalizuje się w pracy ze stresem i jego skutkami, zarówno psychicznymi, jak i somatycznymi. Terapia EMDR jest jednym z narzędzi, które stosujemy w tej pracy, szczególnie gdy u podstaw trudności leżą konkretne doświadczenia: wypalenie zawodowe, kryzysy życiowe, utrata zdrowia lub zdarzenia, które zostawiły trwały ślad w ciele i emocjach. W połączeniu z podejściem holistycznym, jakie oferujemy w INITUM, EMDR pozwala dotrzeć do źródła trudności, a nie tylko do ich objawów.
Więcej o tym, jak stres i trudne doświadczenia wpływają na ciało, przeczytasz w artykułach Jak trauma zapisuje się w ciele oraz Wypalenie zawodowe: objawy i przyczyny.
Terapia EMDR we Wrocławiu: jak umówić wizytę?
Jeśli rozważasz terapię EMDR i szukasz wsparcia we Wrocławiu, zapraszamy do kontaktu z INITUM. Terapię EMDR prowadzi w naszym gabinecie doświadczona psychoterapeutka specjalizująca się w pracy z traumą i skutkami stresu. Przyjmujemy stacjonarnie we Wrocławiu przy ul. Kowalskiej 81/6 oraz przy ul. Powstańców Śląskich 5.
Pierwszym krokiem jest konsultacja wstępna, podczas której terapeuta oceni, czy EMDR jest odpowiednią metodą dla Twoich potrzeb, odpowie na pytania dotyczące procesu i pomoże Ci zdecydować, jak chcesz rozpocząć pracę. Umów wizytę bezpośrednio przez naszą stronę terapii EMDR lub skontaktuj się z nami telefonicznie.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
