Standardy Ochrony Małoletnich obowiązują w Pracowni Psychoterapii i Rozwoju INITUM we Wrocławiu na podstawie art. 22b i art. 22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 110), zwanej dalej „ustawą”.

Standard 1 – Placówka opracowała, przyjęła i wdrożyła do realizacji Standardy Ochrony Małoletnich, które określają:

• a) Zasady bezpiecznej rekrutacji personelu.
• b) Zasady przygotowania personelu do stosowania Standardów.
• c) Procedury reagowania na krzywdzenie, w tym zasady składania zawiadomień.
• d) Osoby odpowiedzialne za przyjęcie zgłoszenia, dokumentowanie i dalsze działania pomocowe oraz zasady przechowywania dokumentacji.
• e) Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.
• f) Zasady bezpiecznych relacji personel – małoletni, w tym zachowania niedozwolone.
• g) Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi.
• h) Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu oraz ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi.
• i) Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci.
• j) Zasady upowszechniania, oceny i aktualizacji Standardów.

Standard 2 – Placówka stosuje zasady bezpiecznej rekrutacji personelu oraz zapoznaje personel ze Standardami przy rozpoczęciu współpracy i po każdej zmianie Standardów.

Standard 3 – Placówka wdrożyła i stosuje procedury interwencyjne, które są znane i udostępnione całemu personelowi. Każdy członek personelu wie, komu należy zgłosić informację o krzywdzeniu małoletniego i kto jest odpowiedzialny za działania interwencyjne. Każdemu członkowi personelu udostępnione są dane kontaktowe lokalnych instytucji odpowiedzialnych za przeciwdziałanie i interwencję w przypadku krzywdzenia małoletnich.

Standard 4 – Placówka co najmniej raz na 2 lata dokonuje oceny Standardów, dokumentuje wnioski z oceny na piśmie i w razie potrzeby aktualizuje Standardy.

Słowniczek pojęć używanych w dokumencie 

1. Standardy Ochrony Małoletnich (SOM) – zasady wprowadzane w instytucjach, organizacjach i placówkach, które świadczą usługi na rzecz dzieci, pracują z dziećmi lub w których dzieci przebywają, w celu ochrony dzieci przed krzywdzeniem.
2. Dziecko lub Małoletni – każda osoba do ukończenia 18. roku życia.
3. Placówka – Pracownia Psychoterapii i Rozwoju INITUM, poradnia prowadząca działalność psychologiczną i psychoterapeutyczną, świadcząca usługi m.in. dzieciom.
4. Kierownictwo lub Kierownik – osoba, która zgodnie z obowiązującym prawem lub wewnętrznymi dokumentami jest uprawniona do podejmowania decyzji o działaniach placówki.
5. Krzywdzenie dziecka – popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym członka personelu placówki, przemoc wobec dziecka lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
6. Personel lub Pracownik – każdy pracownik placówki bez względu na formę zatrudnienia lub współpracy, w tym współpracownik, stażysta, wolontariusz.
7. Opiekun dziecka – rodzic, opiekun prawny lub opiekun faktyczny dziecka, a także rodzic zastępczy.
8. Osoba odpowiedzialna za Standardy – wyznaczona przez kierownictwo placówki osoba sprawująca nadzór nad realizacją Standardów w placówce.

Osoba odpowiedzialna za kwestie związane z ochroną dzieci

1. Kierownik placówki wyznacza siebie – Renatę Respondek – jako osobę odpowiedzialną za Standardy w placówce.
2. Kierownik placówki odpowiada w szczególności za: monitorowanie realizacji Standardów, przygotowanie personelu do ich stosowania, przyjmowanie zgłoszeń o podejrzeniu krzywdzenia dziecka, prowadzenie rejestru interwencji i zgłoszeń oraz ocenę i aktualizację Standardów.

Zasady rekrutacji personelu

Rekrutacja personelu placówki odbywa się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji, które stanowią Załącznik nr 1 do niniejszych Standardów. Wzory oświadczeń składanych przez kandydatów stanowią Załączniki nr 1a i 1b (formularze wewnętrzne placówki).

Przygotowanie personelu do stosowania Standardów

1. Za przygotowanie personelu do stosowania Standardów odpowiada kierownik placówki.
2. Przygotowanie personelu polega na zapoznaniu się ze Standardami. Kierownik placówki przekazuje Standardy każdemu członkowi personelu przy rozpoczęciu współpracy, przed dopuszczeniem do pracy, oraz po każdej zmianie Standardów. W razie wątpliwości członek personelu może skonsultować ich stosowanie z kierownikiem placówki.
3. Członek personelu potwierdza zapoznanie się ze Standardami, podpisując oświadczenie, którego wzór stanowi Załącznik nr 6 (formularz wewnętrzny).  Oświadczenia przechowuje kierownik placówki w dokumentacji dotyczącej zatrudnienia lub współpracy.

Procedury interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka

1.Każda osoba będąca członkiem personelu jest zobowiązana i uprawniona do reagowania w przypadku podejrzenia, że dziecku – pacjentowi dzieje się krzywda.

2. Źródłem krzywdy dziecka może być zachowanie osoby będącej członkiem personelu, zachowanie rodziców lub opiekunów dziecka, bądź innej osoby bliskiej, a także innych dzieci.

3. Krzywda dziecka może przybierać różne formy:

• a) popełniono przestępstwo na szkodę dziecka (np. wykorzystanie seksualne, znęcanie się nad dzieckiem);
• b) doszło do innej formy krzywdzenia, niebędącej przestępstwem, takiej jak np. krzyk, kary fizyczne, poniżanie;
• c) doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka (np. związanych z żywieniem, higieną czy zdrowiem).

4. W przypadku podejrzenia, że życie dziecka jest zagrożone lub grozi mu ciężki uszczerbek na zdrowiu z uwagi na stosowanie wobec niego przemocy, należy niezwłocznie poinformować Policję, dzwoniąc pod numer 112. Poinformowania służb dokonuje członek personelu, który pierwszy powziął informację o zagrożeniu.

5. W przypadku powzięcia przez pracownika placówki podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone, pracownik ma obowiązek sporządzenia notatki służbowej i podjęcia interwencji:

• a) Pracownik informuje rodziców lub opiekunów dziecka o podejrzeniu, chyba że o krzywdzenie podejrzewany jest rodzic lub opiekun albo poinformowanie go mogłoby narazić dziecko na dalszą krzywdę – wtedy rozmawia wyłącznie z rodzicem lub opiekunem niekrzywdzącym, o ile jest to bezpieczne dla dziecka, albo od razu zawiadamia właściwe instytucje.
• b) Pracownik powinien sporządzić plan pomocy dziecku.

6. Plan pomocy dziecku powinien zawierać wskazania dotyczące:

• a) podjęcia przez pracownika i placówkę działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji;
• b) skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba.

7. Interwencja w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę dziecka polega na sporządzeniu pisemnego zawiadomienia, opisującego możliwie dokładnie zdarzenie, ze wskazaniem danych pokrzywdzonego (imię, nazwisko, adres, PESEL) i potencjalnego sprawcy (co najmniej imię i nazwisko oraz inne dane umożliwiające identyfikację, np. relacja do dziecka – ojciec, matka, miejsce zamieszkania albo miejsce pracy bądź nauki), i przesłaniu go do najbliższej jednostki Policji lub prokuratury. W przypadku popełnienia czynu karalnego na szkodę dziecka przez osobę poniżej 17. roku życia także należy sporządzić pisemne zawiadomienie.

8. Obowiązek zawiadomienia o niektórych przestępstwach, w szczególności o przestępstwach na tle seksualnym wobec dziecka poniżej 15. roku życia, wynika z art. 240 Kodeksu karnego i ciąży na każdym, kto ma o nich wiarygodną wiadomość.

9. W przypadku, gdy dziecko doznaje innej formy krzywdzenia niż popełnienie przestępstwa na jego szkodę:

a) Ze strony członka personelu:

Pracownik zgłasza sprawę kierownikowi placówki. Kierownik placówki dąży do niezwłocznego wyjaśnienia sprawy zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez członka personelu, podejmując wszelkie niezbędne działania. Członek ten zostaje natychmiast odsunięty od wszelkich form kontaktu z małoletnimi do czasu wyjaśnienia sprawy.

b) Ze strony rodziców, opiekunów lub innych domowników:

1. Gdy zachowanie wobec dziecka może stanowić przemoc domową, pracownik zgłasza tę sytuację na Policję lub do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka, które są uprawnione do wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”.
2. Gdy zachowanie nie stanowi przemocy domowej lub nie jest jasne, jak je zakwalifikować – pracownik występuje do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny.

c) Ze strony innego dziecka:

1. Pracownik występuje do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuację dziecka krzywdzącego.

10. W przypadku, gdy doszło do zaniedbania potrzeb życiowych dziecka lub do innego zagrożenia dobra dziecka:

a) Ze strony członka personelu:

1. Pracownik zgłasza sprawę kierownikowi placówki. Kierownik placówki przeprowadza rozmowę dyscyplinującą, a w razie potrzeby wyciąga konsekwencje przewidziane w umowie, łącznie z rozwiązaniem stosunku prawnego z tą osobą.

b) Ze strony rodziców lub opiekunów prawnych:

1. Pracownik występuje do sądu rodzinnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka o wgląd w sytuację dziecka.

11. W przypadkach niejasnych lub wątpliwych pracownik może skonsultować sprawę z kierownikiem placówki.

12. Wszyscy pracownicy placówki, którzy w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych powzięli informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązani do zachowania tych informacji w tajemnicy, poza tymi informacjami, które przekazywane są uprawnionym osobom i instytucjom. Terapeuta ma prawo do omówienia tej sytuacji w ramach interwizji zespołowych lub superwizji.

Osoby odpowiedzialne za przyjęcie zgłoszenia, dokumentowanie i dalsze działania pomocowe

1. Pracownik podejrzewający krzywdzenie dziecka jest odpowiedzialny za sporządzenie notatki służbowej, planu pomocy i podjęcie interwencji.
2. Każda osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka raportuje ten fakt kierownikowi placówki.
3. Kierownik placówki jest osobą odpowiedzialną za przyjęcie zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia dziecka od pracownika i podjęcie odpowiednich działań dotyczących personelu placówki.
4. Pracownik podejrzewający krzywdzenie dziecka jest odpowiedzialny za sporządzenie karty interwencji, której wzór stanowi Załącznik nr 4 do niniejszych Standardów (formularz wewnętrzny, dostępny w placówce) i przekazanie jej kierownikowi placówki.
5. Kierownik placówki uzupełnia i załącza kartę interwencji do dokumentacji stosowania Standardów w placówce oraz prowadzi rejestr interwencji i zgłoszeń.
6. Karty interwencji oraz rejestr interwencji i zgłoszeń są przechowywane w formie elektronicznej na zabezpieczonym hasłem komputerze kierownika placówki, w katalogu z dokumentacją placówki.
7. Dokumentację udostępnia się wyłącznie uprawnionym instytucjom (np. Policji, prokuraturze, sądowi) na ich żądanie lub w związku ze złożonym zawiadomieniem.

Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia

1.Pracownik podejrzewający krzywdzenie dziecka jest odpowiedzialny za sporządzenie planu wsparcia dziecka.

2. Plan wsparcia dziecka powinien zawierać wskazania dotyczące:

• a) podjęcia przez pracownika i placówkę działań w celu zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, w tym zgłoszenia podejrzenia krzywdzenia do odpowiedniej instytucji;
• b) skierowania dziecka do specjalistycznej placówki pomocy dziecku, jeżeli istnieje taka potrzeba;
• c) form wsparcia oferowanych przez placówkę.

3. Plan wsparcia małoletniego obejmuje różne formy pomocy, w tym prawną, psychologiczną, socjalną i medyczną, uwzględniając współpracę interdyscyplinarną w tym zakresie.

Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy personelem placówki a dziećmi

Członkowie personelu znają i stosują zasady bezpiecznych relacji personel – dziecko ustalone w placówce. Zasady stanowią Załącznik nr 2 do niniejszych Standardów.

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi

1.Zajęcia z małoletnimi prowadzone są w placówce przede wszystkim indywidualnie lub z udziałem rodziców lub opiekunów. Gdy w zajęciach (np. grupowych lub rodzinnych z udziałem rodzeństwa) uczestniczy więcej niż jedno dziecko, obowiązują następujące zasady:

• a) uczestnicy traktują się nawzajem z szacunkiem;
• b) niedozwolona jest przemoc fizyczna, słowna i psychiczna, w tym wyśmiewanie, wykluczanie, groźby oraz przemoc w sieci;
• c) niedozwolone są zachowania o charakterze seksualnym oraz naruszanie granic cielesnych innych osób;
• d) nie wolno nagrywać ani fotografować innych uczestników ani przekazywać informacji o nich poza zajęciami.

2. Prowadzący zajęcia zapoznaje uczestników z tymi zasadami na początku zajęć, w sposób dostosowany do ich wieku, i reaguje na każde ich naruszenie. Jeżeli zachowanie jednego dziecka wobec drugiego stanowi krzywdzenie, stosuje się procedurę interwencji.

3. W poczekalni małoletni przebywają pod opieką rodziców lub opiekunów.

Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu i mediów elektronicznych

1. Internet w placówce jest wykorzystywany wyłącznie do celów służbowych, w tym do pracy urządzeń biurowych (np. kasy fiskalnej) oraz prowadzenia sesji online przez terapeutów.
2. Dostęp do sieci internetowej w placówce jest zabezpieczony hasłem.
3. Placówka nie udostępnia Internetu ani urządzeń z dostępem do Internetu pacjentom, w tym małoletnim.
4. Materiały udostępniane dzieciom w ramach terapii (np. filmy, aplikacje, ćwiczenia) są wcześniej sprawdzone przez terapeutę i dostosowane do wieku dziecka. Członkowie personelu nie pokazują małoletnim treści nieodpowiednich do ich wieku.

Sesje online z udziałem małoletnich

5. Sesje online z małoletnim odbywają się za zgodą rodzica lub opiekuna, za pośrednictwem narzędzia wskazanego przez placówkę. Terapeuta łączy się z urządzenia wykorzystywanego do celów zawodowych.
6. Za warunki sesji po stronie dziecka odpowiada rodzic lub opiekun. Zapewnia on w szczególności urządzenie i połączenie z Internetem, spokojne miejsce gwarantujące dziecku prywatność oraz nadzór nad tym, z jakich treści i aplikacji dziecko korzysta na tym urządzeniu, w tym zabezpieczenia chroniące dziecko przed treściami szkodliwymi (np. kontrolę rodzicielską). Przed pierwszą sesją online terapeuta informuje rodzica lub opiekuna o tych zasadach.
7. Na początku sesji terapeuta upewnia się, z kim rozmawia i kto przebywa w pomieszczeniu z dzieckiem. Sesji nie nagrywa się, z wyjątkiem sytuacji opisanych w Załączniku nr 3.
8. Jeżeli w trakcie sesji dziecko ujawni, że zetknęło się w sieci z treściami szkodliwymi, nękaniem lub próbą nawiązania z nim niebezpiecznego kontaktu, terapeuta informuje o tym rodzica lub opiekuna, a gdy istnieje podejrzenie przestępstwa lub krzywdzenia – postępuje zgodnie z procedurą interwencji.

Zasady ochrony danych osobowych oraz wizerunku dzieci w placówce

1. Placówka zapewnia najwyższe standardy ochrony danych osobowych dzieci zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
2. Placówka, uznając prawo dziecka do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku dziecka.
3. Wytyczne dotyczące zasad ochrony wizerunku dziecka stanowią Załącznik nr 3 do niniejszych Standardów.

Zasady upowszechniania Standardów

1. Standardy są dokumentem ogólnodostępnym. Standardy znajdują się:

• 1) w widocznym miejscu w poczekalni placówki;
• 2) na stronie internetowej placówki pod adresem www.initum.com.pl.

2. Każdy małoletni i jego opiekun ma dostęp do Standardów w ww. miejscach. Przy rozpoczęciu terapii dziecka rodzic lub opiekun jest informowany o Standardach i miejscu ich udostępnienia.
3. Na podstawie Standardów opracowano ich wersję skróconą, zawierającą informacje istotne dla małoletnich. Wersja skrócona stanowi Załącznik nr 5 do niniejszych Standardów.

Monitoring, ocena i aktualizacja Standardów

1. Kierownik placówki jest odpowiedzialny za monitorowanie realizacji Standardów, reagowanie na sygnały ich naruszenia oraz prowadzenie rejestru interwencji i zgłoszeń.
2. Kierownik placówki co najmniej raz na 2 lata dokonuje oceny Standardów w celu ich dostosowania do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z oceny dokumentuje w formie pisemnej notatki i na ich podstawie w razie potrzeby aktualizuje Standardy.
3. O każdej zmianie Standardów kierownik placówki informuje personel i przekazuje mu zmienione Standardy do zapoznania się, zgodnie z rozdziałem „Przygotowanie personelu do stosowania Standardów”.

Przepisy końcowe

1. Standardy wchodzą w życie z dniem ich ogłoszenia. Niniejsza wersja, zaktualizowana w wyniku oceny przeprowadzonej w październiku 2026 r., zastępuje Standardy z dnia 23 lipca 2024 r.
2. Ogłoszenie następuje w sposób dostępny dla personelu placówki, w szczególności poprzez przesłanie tekstu Standardów drogą elektroniczną oraz umieszczenie ich na dysku wspólnym placówki w folderze „Procedury”.
3. W ciągu 14 dni od ogłoszenia Standardów każdy członek personelu zapoznaje się z nimi i potwierdza to podpisaniem oświadczenia, którego wzór stanowi Załącznik nr 6 (formularz wewnętrzny).
4. Ogłoszenie Standardów dla dzieci i ich opiekunów następuje poprzez wywieszenie ich w widocznym miejscu w placówce oraz zamieszczenie na stronie internetowej placówki.

Załącznik nr 1.

Zasady bezpiecznej rekrutacji

Zasady bezpiecznej rekrutacji w Pracowni Psychoterapii i Rozwoju INITUM we Wrocławiu

1.Standardem jest rekrutacja personelu odbywająca się zgodnie z zasadami bezpiecznej rekrutacji, a kierownictwo dąży do jak najlepszej weryfikacji kwalifikacji kandydata, w tym w stosunku do wartości podzielanych przez placówkę, takich jak ochrona praw dzieci i szacunek do ich godności.

2. Placówka musi zadbać, aby osoby przez nią zatrudnione lub współpracujące (w tym osoby pracujące na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło, w ramach działalności gospodarczej, a także wolontariusze i praktykanci) posiadały odpowiednie kwalifikacje do pracy z dziećmi oraz były dla nich bezpieczne.

3. W każdym przypadku placówka posiada dane pozwalające zidentyfikować osobę przez nią zatrudnioną lub współpracującą, niezależnie od podstawy zatrudnienia lub współpracy: imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia, PESEL oraz dane kontaktowe. Od osób, o których mowa w pkt 4, placówka pobiera ponadto nazwisko rodowe, imię ojca i imię matki, niezbędne do weryfikacji w rejestrach. Od pozostałych osób dane te mogą być pozyskane wyłącznie za ich dobrowolną zgodą.

4. Weryfikacja w rejestrach. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 110), zwanej dalej „ustawą”, przed zawarciem umowy lub dopuszczeniem osoby do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich albo z opieką nad nimi (w szczególności do pracy terapeutycznej, diagnostycznej lub konsultacyjnej z osobami poniżej 18 lat), placówka sprawdza, czy dane kandydata/kandydatki są zamieszczone w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym oraz w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze (oba rejestry dostępne w systemie RSPTS: rps.ms.gov.pl, po założeniu profilu placówki). Figurowanie w którymkolwiek z tych rejestrów wyklucza zatrudnienie lub dopuszczenie do działalności.

5. Informacja z Krajowego Rejestru Karnego. Kandydat/kandydatka, o którym mowa w pkt 4, przedkłada informację z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego. Skazanie za te przestępstwa albo niespełnienie wymogów określonych w art. 21 ustawy wyklucza dopuszczenie do działalności, o której mowa w pkt 4.

6. Obywatelstwo zagraniczne i zamieszkiwanie za granicą (dotyczy kandydatów, o których mowa w pkt 4):

• a) Jeżeli kandydat/kandydatka posiada obywatelstwo inne niż polskie, przedkłada pracodawcy informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla ww. celów;
• b) Każdy kandydat/kandydatka składa pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o państwie lub państwach zamieszkiwania w ciągu ostatnich 20 lat, innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa (wzór oświadczenia stanowi Załącznik nr 1a – formularz wewnętrzny);
• c) Jeżeli kandydat/kandydatka zamieszkiwał(-a) w państwie lub państwach innych niż Rzeczpospolita Polska i państwo obywatelstwa w ciągu ostatnich 20 lat, przedkłada pracodawcy informację z rejestrów karnych tych państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla ww. celów;
• d) Jeżeli prawo danego państwa nie przewiduje wydawania informacji o niekaralności i/lub nie prowadzi rejestru karnego, kandydat/kandydatka składa pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenie o tym fakcie oraz oświadczenie o niekaralności w tym państwie, w zakresie określonym w art. 21 ust. 7 ustawy (wzór oświadczenia stanowi Załącznik nr 1b – formularz wewnętrzny).

O zawieraniu oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia świadczy zawarta w ich treści klauzula „Jestem świadomy(-a) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”, która zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

7. Dokumentacja. Wydruk informacji uzyskanych z rejestrów, o których mowa w pkt 4, informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz dokumenty i oświadczenia, o których mowa w pkt 6, placówka dołącza do akt osobowych pracownika, a w przypadku osób współpracujących na innej podstawie niż umowa o pracę – do dokumentacji dotyczącej współpracy.

8. Osoby pracujące wyłącznie z dorosłymi. Weryfikacji, o której mowa w pkt 4–6, nie przeprowadza się wobec osób, które nie są dopuszczane do działalności związanej z małoletnimi, w szczególności wobec specjalistów pracujących wyłącznie z pacjentami pełnoletnimi. Przed dopuszczeniem takiej osoby do pracy z małoletnimi, w tym do terapii rodzinnej lub terapii par z udziałem osoby poniżej 18 lat, przeprowadza się pełną weryfikację zgodnie z pkt 4–7.

Załącznik nr 2.

Zasady bezpiecznego kontaktu personelu z dzieckiem-pacjentem

Zasady bezpiecznego kontaktu personelu z dzieckiem-pacjentem w Pracowni Psychoterapii i Rozwoju INITUM we Wrocławiu

We wszystkich działaniach podejmowanych wobec dziecka kierujemy się dobrem dziecka z poszanowaniem jego godności, z uwzględnieniem jego emocji i potrzeb i jego najlepszym interesem. Dziecko jest zawsze podmiotem naszych poczynań. W każdej interakcji z dzieckiem bierzemy pod uwagę jego wiek, sytuację medyczną, możliwości poznawcze i indywidualne potrzeby. Niniejsze zasady zostały spisane w celu określenia ram profesjonalnych relacji z dzieckiem-pacjentem i wskazania dobrych praktyk, a także zachowań, które nigdy nie powinny mieć miejsca.

Dobre praktyki

1. W kontakcie z dzieckiem i jego rodzicami lub opiekunami zachowuj życzliwość, empatię i szacunek, wrażliwość kulturową, postawę nieoceniającą.
2. Zanim zaopiekujesz się małym pacjentem, przedstaw się i powiedz, kim jesteś.
3. Słuchaj uważnie małoletniego i udzielaj mu odpowiedzi adekwatnych do wieku i sytuacji.
4. W komunikacji z małoletnim staraj się, by Twoja twarz była na poziomie jego twarzy.
5. Upewnij się, że dziecko wie o możliwości zadawania pytań osobom z personelu.
6. Zapewnij małoletnich, że jeżeli czują się niekomfortowo z jakimś zachowaniem, sytuacją czy słowami mogą o tym powiedzieć Tobie i mogą oczekiwać reakcji / pomocy.
7. Korzystaj z alternatywnych form komunikacji z dzieckiem, które tego potrzebuje.
8. Zwracaj się do dziecka po imieniu w formie preferowanej przez dziecko.
9. Pamiętaj, że to dziecko jest podmiotem Twoich działań. Nie rozmawiaj z rodzicem/opiekunem w taki sposób, jakby dziecko było nieobecne podczas rozmowy.
10. Szanuj prawo małoletniego do prywatności, a jeżeli musisz odstąpić od tej zasady wyjaśnij to.
11. W miarę możliwości konsultuj z dzieckiem podejmowane interwencje, jeśli wiesz, że danie dziecku wyboru nie będzie miało wpływu na jakość leczenia, i przedstawiaj mu opcje do wyboru.
12. Podejmując decyzje dotyczące małoletniego poinformuj go o tym i staraj się brać pod uwagę jego oczekiwania.
13. Zawsze bądź przygotowany na wyjaśnienie swoich działań wobec małoletnich.
14. Uszanuj prawo dziecka do zmiany nastroju, zmiany zdania oraz potrzebę oswojenia się z nową sytuacją i miejscem.
15. Kontakt fizyczny z dzieckiem może odbywać się wyłącznie za zgodą dziecka i zgodnie z jego potrzebą. Zanim przytulisz, pogłaszczesz czy weźmiesz dziecko na kolana, aby np. je pocieszyć lub uspokoić, zapytaj je, czy tego potrzebuje.
16. Zachowaj szczególną ostrożność wobec małoletnich który doświadczyli nadużycia i krzywdzenia, w tym seksualnego, fizycznego bądź zaniedbania. Takie doświadczenia mogą czasem sprawić, że dziecko będzie dążyć do nawiązania niestosownych bądź nieadekwatnych fizycznych kontaktów z dorosłymi. W takich sytuacjach powinieneś reagować z wyczuciem, jednak stanowczo i pomóc małoletniemu zrozumieć znaczenie osobistych granic.
17. Informuj dziecko i rodziców/opiekunów o zasadach obowiązujących w placówce.
18. Zadbaj o to, aby rodzic był informowany o bieżącej sytuacji dziecka.
19. Współpracuj z rodzicami/opiekunami w procesie terapeutycznym.
20. Jeśli widzisz lub podejrzewasz, że dziecku dzieje się krzywda, reaguj.
21. W sytuacji, gdy rodzic/opiekun lub inna osoba z personelu straszy dziecko, udziela mu nieprawdziwych informacji, bagatelizuje potrzeby i odczucia dziecka, zareaguj i przypomnij o zasadach komunikacji z dzieckiem.
22. Unikaj zbędnego ryzyka w pracy z małoletnim – sprawdzaj czy sprzęt i otoczenie jest bezpieczne.

Zachowania niedozwolone

1. Nie naruszaj prawa dziecka do intymności i prywatności. Nie ujawniaj danych osobowych ani wrażliwych.

Nie wolno Ci ujawniać informacji dotyczących małoletniego wobec osób nieuprawnionych, w tym wobec innych małoletnich. Obejmuje to wizerunek dziecka, informacje o jego/jej sytuacji rodzinnej, ekonomicznej, medycznej, opiekuńczej i prawnej.

2. Nie ignoruj i nie bagatelizuj odczuć dziecka, np. strachu, lęku przed bólem, niepewności co do nowej sytuacji.
3. Nie wykorzystuj wobec małoletniego relacji władzy lub przewagi fizycznej. Nie strasz dziecka, nie przymuszaj i nie szantażuj w celu nakłonienia do współpracy.
4. Nie krzycz, nie zawstydzaj, nie upokarzaj, nie lekceważ i nie obrażaj dziecka ani jego rodziców/opiekunów.
5. Nie naruszaj nietykalności fizycznej dziecka – nie wolno bić, szturchać, popychać, stosować przemocy fizycznej
6. Nie zachowuj się w obecności małoletnich w sposób niestosowny. Obejmuje to używanie wulgarnych słów, gestów i żartów, czynienie obraźliwych uwag, nawiązywanie w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej.
7. Nie nawiązuj z małoletnim jakichkolwiek relacji intymnych lub seksualnych (seksualne żarty, komentarze, gesty, udostępnianie treści erotycznych lub pornograficznych, bez względu na formę).
8. Nie utrwalaj wizerunku małoletniego dla potrzeb prywatnych (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie.) Dotyczy to także umożliwienia osobom trzecim utrwalenia wizerunków dzieci, jeśli nie uzyskałeś zgód rodziców/opiekunów prawnych. Dla potrzeb superwizji uzyskaj pisemną zgodę rodziców/opiekunów.
9. Nie zapraszaj małoletnich do swojego prywatnego domu / mieszkania i nie spotykaj się z nimi poza sesjami. Jeśli zachodzi konieczność spotkania z małoletnimi poza godzinami pracy, rodzice i małoletni muszą wyrazić zgodę na taki kontakt.
10. Nie kontaktuj się z małoletnimi prywatnie przez prywatne kanały komunikacji i media (prywatny telefon, e-mail, komunikatory, profile w mediach społecznościowych).

Jeśli zachodzi konieczność kontaktu z dzieckiem w sprawach związanych z prowadzoną terapią, właściwą formą komunikacji z małoletnimi i ich rodzicami poza godzinami pracy są ustalone z rodzicami kanały służbowe (np. telefon, sms).

11. Nie proponuj małoletnim alkoholu, wyrobów tytoniowych ani nielegalnych substancji, jak również nie używaj ich w ich obecności.
12. Nie podejmuj innego niż niezbędny kontakt fizyczny z dzieckiem

Istnieją jednak sytuacje, w których fizyczny kontakt z dzieckiem może być stosowny i spełnia zasady bezpiecznego kontaktu: jest odpowiedzią na potrzeby dziecka w danym momencie, uwzględnia wiek dziecka, etap rozwojowy, płeć, kontekst kulturowy i sytuacyjny.

Kieruj się zawsze swoim profesjonalnym osądem, słuchając, obserwując i odnotowując reakcję dziecka, pytając je o zgodę na kontakt fizyczny (np. przytulenie) i zachowując świadomość, że nawet przy Twoich dobrych intencjach taki kontakt może być błędnie zinterpretowany przez małoletniego lub osoby trzecie.

Dopuszczalny kontakt fizyczny obejmuje w szczególności: wspieranie dziecka podczas wykonywania zadań terapeutycznych, powstrzymanie dziecka przed zrobieniem krzywdy sobie lub innym oraz pomoc małemu dziecku, gdy wymaga tego sytuacja (np. przy założeniu kurtki), w miarę możliwości w obecności rodzica lub opiekuna.

Kontakt fizyczny z dzieckiem nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy.

13. Nigdy nie dotykaj małoletniego w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub niestosowny.
14. Jeżeli będziesz świadkiem jakiegokolwiek z wyżej opisanych zachowań, sytuacji ze strony innych dorosłych lub małoletnich, zawsze poinformuj o tym kierownika placówki lub postąp zgodnie z procedurą interwencji opisaną w Standardach.

Załącznik nr 3.

Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci

Zasady ochrony wizerunku i danych osobowych dzieci w Pracowni Psychoterapii i Rozwoju INITUM we Wrocławiu

1. Utrwalanie wizerunku dzieci jest dozwolone tylko w celach terapeutycznych, superwizji i interwencyjnych i możliwe jest za pisemną zgodą rodziców/opiekunów prawnych.
2. Udzielamy wyjaśnień, w jakim celu i w jakim kontekście wykorzystamy zdjęcie/nagranie i jak będziemy przechowywać te dane.
3. Zdjęcia, nagrania nie mogą być podpisane informacjami, dzięki którym możliwa byłaby identyfikacja dziecka. Jeśli konieczne jest podpisanie to używamy tylko imienia.
4. Dane osobowe dziecka traktowane są jako informacje poufne i są chronione. Dostęp do danych osobowych dziecka – pacjenta ma pracownik placówki udzielający pomocy psychologicznej lub prowadzący terapię i w niektórych przypadkach kierownik placówki (np. gdy rodzic zarejestrował dziecko podając jego dane w systemie rejestracyjnym placówki). Dane osobowe dziecka przechowywane i przetwarzane są zgodnie z obowiązującymi przepisami w systemach zabezpieczonych dostępem z hasłem.
5. Podejrzenia i problemy dotyczące niewłaściwego utrwalania i rozpowszechniania wizerunków dzieci należy rejestrować i zgłaszać do kierownika placówki, a jeżeli mogą stanowić krzywdzenie dziecka – postępować zgodnie z procedurą interwencji.

Załącznik nr 5.

Standardy ochrony małoletnich – wersja skrócona dla dzieci

1. Jesteśmy poradnią i chcemy żebyś u nas czuł/a się dobrze i bezpiecznie.
2. Możesz nam powiedzieć, jak powinniśmy się do Ciebie zwracać.
3. Masz prawo wiedzieć, jak nazywa się osoba, która prowadzi konsultację psychologiczną / sesję terapeutyczną. Jeśli sama zapomni się przedstawić, możesz ją o to spytać.
4. Chcemy, żebyś czuł/a, że Twoje zdrowie, potrzeby i uczucia są dla nas ważne. Jeżeli cokolwiek Ci się nie podobało lub poczułeś/aś się źle, możesz to przekazać dowolnemu pracownikowi poradni lub napisać na adres e-mail: kontakt@initum.com.pl.
5. Psychologowi lub terapeucie możesz powiedzieć wszystko – jest tu po to, żeby Ci pomóc. Jeśli jednak dowie się, że ktoś robi Ci krzywdę albo grozi Ci niebezpieczeństwo, musi zadbać o Twoje bezpieczeństwo i może o tym powiedzieć innym dorosłym, którzy mogą Ci pomóc. W miarę możliwości wcześniej z Tobą o tym porozmawia.
6. Psychologom, terapeutom i wszystkim osobom z naszej poradni możesz zadawać pytania. Chętnie na nie odpowiedzą.
7. Będziemy Cię traktować z szacunkiem. Nikt nie może zmuszać Cię do czegokolwiek i szantażować. Nikt nie może na Ciebie krzyczeć, wyśmiewać się z Ciebie, upokarzać, obrażać, lekceważyć, bić.
8. Nikt nie może dotykać Cię bez Twojej zgody.
9. Nikt nie może fotografować i filmować Cię bez wiedzy i zgody Twoich rodziców.
10. Twój wizerunek i dane osobowe są chronione i nikt poza nami – osobami udzielającymi Ci pomocy nie ma do nich dostępu.
11. Cokolwiek się w Twoim życiu dzieje nie jesteś sam. To są numery telefonów do osób i instytucji, do których możesz zwrócić się o pomoc i którym możesz zaufać:

1) Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie „Niebieska Linia” – 800 120 002

email niebieskalinia@niebieskalinia.info 

https://www.niebieskalinia.info

2) Ogólnopolski Telefon Zaufania Dla Dzieci i Młodzieży – 116 111

Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę https://fdds.pl/

3) Policja – 112 lub 997

Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie 800 120 226 

Kontakt dla dzieci i młodzieży – email – komisarz.lew@wr.policja.gov.pl

4) Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – 800 12 12 12