Nie oznacza to pomijania samego problemu czy trudności, ale na przesunięciu uwagi w kierunku jego rozwiązania. Oznacza to, że w centrum pracy znajduje się pytanie: co i jak ma się zmienić i jak tę zmianę rozpoznać w praktyce – w emocjach, zachowaniu, w relacjach, w sposobie reagowania, w poziomie napięcia, w jakości życia.
Co to jest terapia TSR?
TSR to nurt psychoterapii, w którym ważne są trzy elementy: cel, zasoby i konkretne kroki. Zamiast spędzać większość procesu na rozbudowanej analizie przyczyn, terapeuta pomaga uporządkować sytuację i wspólnie z klientem szukać rozwiązań, które realnie działają w jego życiu. W terapii liczy się to, co jest możliwe do wdrożenia, a nie to, co „powinno” działać w idealnych warunkach.
Dla wielu osób istotne jest również to, że TSR jest podejściem, które wzmacnia poczucie sprawczości. Kiedy jesteśmy w stresie, łatwo uwierzyć w myśli typu „nic nie pomaga” albo „ja już tak mam”. W TSR szuka się momentów, w których problem nie ma pełnej kontroli – nawet jeśli są krótkie i rzadkie – i na tej podstawie buduje się zmianę.
Na czym polega terapia TSR?
TSR ma swój charakterystyczny sposób pracy. To nie jest „doradzanie” ani gotowe recepty, ale prowadzenie rozmowy w taki sposób, aby z chaosu wyłonił się sensowny kierunek.
Cel, który da się zauważyć w codzienności
W TSR cel jest formułowany konkretnie. Nie w stylu „chcę być spokojny”, ale raczej: po czym poznasz, że jest lepiej. Zwykle chodzi o drobne, ale zauważalne sygnały, np. krótsze „nakręcanie się” myślami, mniej napięcia w ciele, spokojniejsze rozmowy, rzadsze wybuchy, łatwiejsze stawianie granic, powrót do aktywności albo lepszy sen. Taki cel daje ramę: wiadomo, po co spotkania mają się odbywać i po czym rozpoznać postęp.
Preferowana przyszłość: obraz „lepiej”, który ma sens
W terapii zastanawiamy się, jak wyglądałaby przyszłość, gdyby problem był mniejszy lub został rozwiązany. Nie chodzi o idealny scenariusz, tylko o realistyczny opis: jak wygląda dzień, co dzieje się w relacjach, jak reaguje ciało, jak podejmujesz decyzje w stresie. Ten obraz jest potrzebny po to, żeby zmiana nie była abstrakcyjna. Kiedy wiemy, jak wygląda „lepiej”, łatwiej dobrać działania, które naprawdę do tego prowadzą.
Wyjątki: kiedy problem ma mniejszą władzę
Jednym z najbardziej praktycznych elementów TSR jest poszukiwanie tzw. wyjątków – sytuacji, w których problem był mniejszy, krótszy albo udało się zareagować inaczej niż zwykle. Terapeuta pomaga wtedy zejść z ogólników do szczegółu: co było inne w okolicznościach, co zrobiłeś/-aś inaczej, co zmieniło się w myśleniu, jakie wsparcie było dostępne, co zadziałało w kontakcie z innymi. To pozwala zauważać i budować swoje zasoby, uczyć się korzystania z nich oraz dostrzegać i wykorzystywać sprzyjające warunki i okoliczności.
Skale i „krok o 10%”: zmiana bez presji perfekcji
W TSR często stosuje się krótkie skalowanie (np. 0–10), żeby uchwycić aktualny poziom trudności i zaplanować coś, co podniesie go choć odrobinę. Zamiast oczekiwać natychmiastowej ulgi, planuje się „krok o 10%”: małą zmianę, którą da się utrzymać mimo stresu, zmęczenia i obowiązków. To podejście jest szczególnie pomocne wtedy, gdy człowiek jest przeciążony i nie ma zasobów na duże rewolucje.
Na czym polega proces terapii TSR?
TSR jest podejściem uporządkowanym. Proces można opisać w trzech etapach, które różnią się zadaniem i „sensem” spotkań.
Etap 1: konsultacja i doprecyzowanie celu
Na początku porządkuje się sytuację: co jest najbardziej obciążające, kiedy objawy się nasilają, jak wpływa to na funkcjonowanie oraz jakie sposoby radzenia sobie były dotąd używane. W praktyce często jest to moment, w którym odbywa się konsultacja psychologiczna, pozwalająca określić priorytety i doprecyzować cele pracy. To etap, na którym często spada napięcie, bo problem przestaje być „wszędzie” – zaczyna mieć nazwę i strukturę.
Etap 2: budowanie rozwiązań i testowanie kroków
W kolejnych sesjach praca koncentruje się na budowaniu rozwiązań dopasowanych do Twojego życia. Terapeuta pomaga wychwytywać wyjątki, wzmacniać zasoby i planować krok, który da się sprawdzić między spotkaniami.
Etap 3: utrwalanie i plan na trudniejsze momenty
Końcowa faza terapii skupia się na utrwalaniu efektów: co działa, jak to podtrzymać i jak rozpoznawać pierwsze sygnały przeciążenia. W wielu trudnościach nie chodzi o to, żeby „nigdy nie było gorzej”, tylko żeby szybciej wracać do równowagi i nie tracić gruntu pod nogami, kiedy przychodzi trudniejszy tydzień.
Jak wygląda sesja TSR i co się robi na terapii?
Sesja TSR ma zwykle klarowny rytm. Na początku sprawdza się, co zmieniło się od poprzedniego spotkania (czasem są to małe rzeczy, ale w TSR one mają znaczenie). Potem wybiera się temat: co dziś jest najważniejsze. Terapeuta pomaga doprecyzować, czego potrzebujesz po tej sesji, i prowadzi rozmowę tak, aby wydobyć rozwiązania: wyjątki, zasoby, konkretne działania, możliwe przesunięcie „o jeden krok”.
Na koniec spotkania domyka się wnioski i ustala jedno, realne zadanie do sprawdzenia w codzienności. W TSR to, co wydarza się między sesjami, często jest kluczowe – bo tam zmiana się utrwala.
Zadania między sesjami – jak wyglądają w praktyce?
Zadania w TSR nie są „odrabianiem pracy domowej”. To raczej krótkie eksperymenty i obserwacje, które mają pomóc odpowiedzieć na pytanie: co w Twoim życiu naprawdę działa.
To ma być wykonalne, dopasowane do Twoich zasobów i omówione na kolejnej sesji bez oceniania.
Jak długo trwa terapia TSR?
TSR bywa terapią krótkoterminową, ale czas trwania zawsze zależy od sytuacji. Inaczej wygląda proces, gdy celem jest stabilizacja po kryzysie, a inaczej, gdy trudność trwa od lat i dotyczy kilku obszarów naraz (relacji, pracy, samooceny, przewlekłego stresu). Ważne jest też to, co dzieje się poza gabinetem – jeśli życie jest w trybie ciągłej mobilizacji, terapia musi uwzględniać tempo możliwe do utrzymania.
Terapia TSR dla kogo?
Terapia TSR bywa szczególnie pomocna, gdy potrzebujesz uporządkowania sytuacji i odzyskania wpływu. Dobrze sprawdza się u osób, które czują przeciążenie stresem, utknięcie w schemacie zamartwiania się, unikania, wybuchów albo wycofania. U części osób skutecznym uzupełnieniem bywa także terapia poznawczo-behawioralna (CBT), która pomaga zrozumieć mechanizmy reakcji i łączyć je z codziennymi zachowaniami. TSR jest wybierana wtedy, gdy ktoś chce terapii praktycznej i nastawionej na zmianę, a nie na wielomiesięczne krążenie wokół problemu bez jasnego kierunku.
TSR dla dzieci i młodzieży
U młodszych osób praca wymaga dopasowania języka i narzędzi do wieku. Zwykle istotnym elementem jest też współpraca z rodzicem lub opiekunem, aby wzmacniać małe kroki w domu i nie utrwalać mechanizmów, które podtrzymują napięcie (np. unikania sytuacji z lęku).
Czy terapia TSR jest skuteczna?
W gabinetowej praktyce skuteczność TSR najczęściej widać w konkretach: łatwiej wrócić do równowagi po stresie, szybciej zatrzymać automatyczną reakcję, lepiej rozpoznać swoje potrzeby, spokojniej rozmawiać, wprowadzić małą zmianę w granicach, poprawić sen albo odzyskać energię do działania. TSR wspiera taki efekt, bo konsekwentnie wzmacnia to, co działa i pomaga budować zmianę w tempie możliwym do utrzymania.
